Adaçayı, ballıbabagiller familyasından olan aromatik ve tıbbi bir bitkidir. İstanbul’da birinci kere Marmara Adasında yetiştiği için adaçayı denilmiştir. Ege ve Akdeniz yöresinde yaygın olarak acı elma ismiyle bilinen bitkidir. Şifaları binlerce yıl evvel keşfedilmiş ve tarih boyunca çeşitli hastalıkların tedavi edilmesinde kullanılmıştır. Genel olarak Akdeniz ikliminde yetiştirilen bitki ülkemizin birden fazla bölgesinde rahatlıkla yetişebilmektedir. Ülkemizde bilhassa Tabiat Akdeniz bölgesi adaçayı yetiştiriciliği açısından değerli bir merkezdir. Her akşam sistemli olarak içilen 1 bardak adaçayı hastalıklara karşı kalkan misyonu görür. Doğal antibiyotik ve antiviral özelliği ile astım, bronşit üzere hastalıkları tedavi ettiği üzere kan şekerinin düşmesine yardımcı olur. Adaçayının yetiştiği yerlerde haşerelere rastlanmadığı için böceklerden korunmak için de başvurulan bir metottur.
ADAÇAYI YARARLARI
Sağlıktan kozmetik dalına kadar birçok farklı mevzuda yararı olan bitkinin B9 ve K vitaminlerinin yanında potasyum, magnezyum ve çinko mineralleri vardır. Bir kişi nizamlı olarak adaçayı tüketirse sıhhatinde göreceği değişimler şöyledir:
– En değerli özelliği bakteri ve parazitlere karşı kollayıcı ve bunlardan kaynaklı oluşabilecek hastalıkları önleyicidir.
– Antioksidan özelliği sayesinde bedeni toksinlerden arındırarak zehirlenmelerin önüne geçer.
– Sindirim sisteminin nizamlı çalışmasına yardımcı olarak ziyanlı ishale neden olan bakterilerle savaşır.
– Bayanlarda görülen menopoz belirtilerinin daha denetimli yaşanmasına yardımcı olur.
– Bronşit ve astım üzere teneffüs yolu rahatsızlıklarını iyileştirir.
– İdrar yolu iltihaplanmalarını ve enfeksiyonlarını temizler.
– Ağız yaraları ve diş eti iltihaplanmalarını iyileştirir.
– Savaşların beyazlamasını yavaşlatır.
– Hafızayı güçlendirir ve alzheimer hastalığını geciktirir.
– Mantar enfeksiyonlarını iyileştirir.
– Bademcik iltihabının kurumasına yardımcı olur.
– Hududu ve gerilimi azalttığı üzere sonlanmadan kaynaklı olarak ortaya çıkan baş ağrısını yatıştırır.
– Karaciğeri yağlanmasına pürüz olur ve sağlıklı çalışmasını sağlar.
– Safra kesesi taşlarının temizler ve tertipli çalıştırır.
– Beyin işlevlerini geliştirir.
– Çok terlemeyi azaltır.
– Ağız kokusunu önler.
ADAÇAYI ZİYANLARI
Birçok farklı hastalığa iyi gelen adaçayını bilhassa tüketilmemesi gereken durumlar vardır. Adaçayının ziyanlı gelebileceği durumlar şöyledir:
– Çocukların içmemesi gerekir.
– Alzheimer ve diyabet hastalarının ilaçla birlikte birebir anda almamaları gerekir. Tedavi etmeye çalışırken tehlikeli sonuçlar doğurabilir.
– Gebe bayanların ve emziren annelerin tüketmesi sakıncalıdır.
– Her şeyde olduğu üzere adaçayının da fazla tüketimi tehlikeli hal alabilir. Ölçülü ölçüde içilmelidir.
ADAÇAYI KULLANIM BİÇİMLERİ
En çok çayı yapılan bu bitkinin farklı kullanım formları de vardır. Yaygın olarak adaçayı ismiyle bilinse de farklı yörelerde acı alma olarak da bilinir. Adaçayının halk ortasında bilinen kullanım formları:
1) Çay: Birkaç tutam adaçayı bitkisini 1 bardak kaynamış suya atarak 3-7 dakika demlenmesi beklenir ve akabinde içilir.
2) Saç Kürü: 2 avuç kadar adaçayını 1 litre kaynamış suda soyuncaya kadar bekletilir. Akabinde saçlar bu karışımla yıkanır. Saç derisini temizler, dökülmesini önler ve canlılık kazandırır.
3) Gargara: 1 bardak suya 1 poşet adaçayı eklenir, 10 dakika demlenmesi beklenir. Her akşam yatmadan evvel bu karışımla gargara yapıldığı takdirde ağız yaraları ve iltihaplarını iyileştirdiği tespit edilmiştir.
4) Yağı: Aktarlardan çarçabuk temin edilen yağ direkt olarak tüketilmez, suyla karıştırılıp içildiğinde adet sancısı, mide ağrısı ve ağız bakımında tüketilebilir. Pamuk yardımıyla yüze sürüldüğünde sivilce oluşumu maniler.
5) Tütsü: Meskende adaçayı yakıp dumanı ile odalarda gezinmek konuttaki makûs gücün ve aksilikleri atacağına inanılmaktadır. Eski bir gelenek olan konutta adaçayı yakmak, meskenin atmosferini değiştirerek negatif güçleri attığı rivayet edilir.
Haber7