Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Çevre Komisyonu’nda, uzun süredir beklenen ve 1983 tarihli mevcut kanunu yürürlükten kaldırması öngörülen Milli Parklar Kanun Teklifi’nin görüşmeleri devam ederken, özellikle 25. madde büyük tartışmalara neden oldu. Muhalefet partileri, bu maddenin milli park alanlarını yapılaşmaya ve ticari faaliyetlere açma riski taşıdığını belirtirken, iktidar partisi maddenin amacının koruma ve gelişim için kaynak sağlamak olduğunu savunuyor.
Milli Parklar Kanun Teklifi ve Temel Amaçlar
Komisyonda ele alınan Milli Parklar Kanun Teklifi, Türkiye’deki milli parkların korunması, geliştirilmesi ve yönetimini modern bir çerçeveye oturtmayı hedefliyor. Mevcut yasanın günün koşullarına yanıt veremediği ve yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor. Ancak taslağın bazı maddeleri, özellikle çevreci kuruluşlar ve muhalefet partileri tarafından endişeyle karşılanıyor.
Tartışmanın Odağı: Özel Gelirler ve “Gelişim” Vurgusu
Milli Parklar Kanun Teklifi’nin en çok tartışılan maddelerinden biri olan 25. madde, milli parklarda elde edilecek “özel gelirlerin” parkların “muhafazası ve gelişimi” için kullanılmasını öngörüyor. AK Parti tarafından verilen önerge ile maddeye eklenen bu ifade, muhalefetin tepkisini çekti. Muhalefet, “gelişim” kelimesinin çok geniş bir yoruma açık olduğunu ve milli parkların betonlaşmasına veya ticari projelere kurban edilmesine yol açabileceğini iddia ediyor.
Muhalefetin Endişeleri: “Milli Parklar Peşkeş Çekilecek mi?”
- CHP’den Yapılaşma Uyarısı: CHP Ankara Milletvekili Tekin Bingöl, milli parkların ranta açılma tehlikesine dikkat çekerek, 25. maddenin bu alanlarda otel, kayak merkezi gibi yapılaşmaların önünü açabileceğini belirtti. Bingöl, bu maddenin yasadan tamamen çıkarılması gerektiğini savundu ve “Milli parklar betonlaşacak, ranta açılacak. Buna izin veremeyiz.” ifadelerini kullandı.
- HDP’den Merkeziyetçilik Eleştirisi: HDP Antalya Milletvekili Kemal Bülbül, kanun teklifinin yerel yönetimlerin ve yerel halkın karar alma süreçlerinden uzaklaştırıldığını, tüm yetkinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nda toplanarak merkeziyetçi bir yapı oluşturulduğunu dile getirdi.
- İYİ Parti’den “Yedi Göller” Örneği: İYİ Parti’li yetkililer, geçmişte Bolu Yedi Göller Milli Parkı’nda yaşanan yapılaşma tartışmalarını hatırlatarak, benzer durumların yeni yasayla birlikte daha da yaygınlaşmasından endişe ettiklerini ifade etti.
İktidarın Savunması: “Korumayı Güçlendirecek”
AK Parti milletvekilleri ise eleştirilere yanıt vererek, 25. maddenin amacının milli parkların korunmasını ve gelişimini sağlamak için mali kaynak oluşturmak olduğunu belirtti. AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, kanun teklifinin plansız ve izinsiz yapılaşmayı engellemeyi amaçladığını, bir bilim kurulu oluşturulacağını ve elde edilen gelirlerin tamamen milli parkların doğal yapısını koruma ve geliştirme faaliyetleri için kullanılacağını vurguladı. Zengin, gelirlerin doğrudan Bakanlıkça toplanacağını ve bu amaca yönelik harcanacağını sözlerine ekledi.
Komisyon görüşmeleri devam ederken, milli parkların geleceğini doğrudan etkileyecek olan 25. madde üzerindeki tartışmaların sürmesi bekleniyor. Genel olarak kabul edilen kanun teklifinin maddelerinin tek tek ele alındığı görüşmelerde, muhalefetin itirazlarına rağmen AK Parti’nin 25. madde önergesinde ısrarcı olduğu gözlemlendi. Teklifin nihai şekli, bu maddeye ilişkin uzlaşmanın sağlanıp sağlanamayacağına bağlı olacak.