ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın bir Amerikan insansız hava aracını (İHA) düşürmesiyle tırmanan gerilime ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Başkan Trump, ABD’nin İran’a karşı “gücünü gösterdiğini” ancak olası bir misilleme saldırısını, 150 kişinin hayatını kaybetme riski nedeniyle son anda iptal ettiğini belirtti. Trump, “İran’a gücümüzü gösterdik. Dostlarımıza çok güç verdik” ifadelerini kullandı.
Geçtiğimiz Perşembe günü, İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı üzerinde ABD’ye ait RQ-4 Global Hawk tipi bir İHA’yı düşürmesi, Washington ile Tahran arasındaki tansiyonu zirveye taşımıştı. Olayın ardından ABD’nin misilleme hazırlıklarına başladığı haberleri yayılmış, ancak Başkan Trump’ın askeri harekat emrini bizzat geri çektiği ortaya çıkmıştı. Trump, bu kararın ardındaki gerekçeleri Twitter üzerinden ve ardından gazetecilere yaptığı açıklamalarla kamuoyuyla paylaştı.
Misilleme Kararını İptal Etme Sebebi
Başkan Donald Trump, İran’a yönelik planlanan askeri operasyonun neden durdurulduğunu detaylandırırken, olası can kayıplarına dikkat çekti. Gazetecilere verdiği demeçte, “İran tarafından düşürülen insansız hava aracımız ABD’ye bir saldırıydı. Birçok şeyi yapmaya hazırdık. Vur emrini son anda durdurdum çünkü ‘kaç kişinin öleceğini biliyor musunuz?’ diye sordum. Cevap 150 kişiydi. Bir insansız hava aracı için 150 kişi öldürmek orantısız olurdu” şeklinde konuştu.
Trump, bu kararın ABD’nin askeri caydırıcılığından ödün verdiği anlamına gelmediğini özellikle vurguladı. ABD’nin hâlâ “çok güçlü bir pozisyonda” olduğunu ve İran’ın ise “çok kötü bir durumda” bulunduğunu iddia etti. Misilleme saldırısının durdurulmasının, ABD’nin diğer seçeneklerinin masada olmadığı anlamına gelmediğini belirten Trump, İran’a yönelik yeni ve sert ekonomik yaptırımların yürürlükte kalacağını da ifade etti. “Neler olacağını göreceğiz” sözleriyle, gelecekteki adımlara ilişkin kapıyı açık bıraktı.
Bölgesel Gerilim ve Diplomatik Çıkmaz
ABD ile İran arasındaki gerilim, Basra Körfezi’nde tankerlere yönelik saldırılar ve son olarak ABD İHA’sının düşürülmesiyle son haftalarda giderek artan bir seyir izledi. Trump yönetimi, İran’a karşı uyguladığı “maksimum baskı” stratejisini sürdürürken, bu kapsamda ekonomik yaptırımları sıkılaştırmaya devam ediyor. Ancak, askeri bir çatışmanın eşiğinden dönülmesi, şimdilik bölgedeki tansiyonun daha da tırmanmasını engellemiş gibi görünüyor.
Başkan Trump’ın açıklamaları, bir yandan İran’a karşı ABD’nin askeri gücünü sergilemekten çekinmeyeceği mesajını verirken, diğer yandan insani kaygıları öne çıkararak diplomatik çözüm ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığı sinyalini verdi. Bu karmaşık durum, Orta Doğu’da dengelerin kırılganlığını ve çözüm arayışlarının devam ettiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.