Türkiye ve Etiyopya arasındaki ilişkiler, Osmanlı İmparatorluğu dönemine uzanan köklü bir geçmişe dayanıyor ve günümüzde çok boyutlu bir stratejik ortaklığa dönüşmüş durumda. Afrika Boynuzu’nun en önemli ülkelerinden biri olan Etiyopya, Türkiye’nin Afrika kıtasına açılımında kilit bir konumda yer alırken, iki ülke arasındaki diplomatik, ticari ve kültürel bağlar her geçen gün daha da güçleniyor.
Bu asırlık iş birliği, bölgesel istikrar ve kalkınma hedefleri doğrultusunda önemli adımlar atmaya devam ediyor. Türkiye, Etiyopya’yı sadece bir ticaret ortağı olarak değil, aynı zamanda Afrika politikasının stratejik bir ayağı olarak görüyor ve Addis Ababa hükümeti de Ankara ile olan ilişkilerini büyük bir önem atfediyor.
Osmanlı’dan Günümüze Tarihi Bağlar
Türkiye ile Etiyopya arasındaki ilk resmi diplomatik ilişkiler, 1896 yılına kadar uzanmaktadır. Bu tarih, dönemin Osmanlı İmparatorluğu’nun Afrika kıtasındaki ilk elçiliğini Etiyopya’nın tarihi şehri Harar’da açtığı yıla işaret eder. Bu tarihi adım, iki ülke arasındaki köklü bağların ve karşılıklı ilginin en somut kanıtlarından biridir.
Cumhuriyet döneminde bir süreliğine kesintiye uğrayan ilişkiler, AK Parti hükümetinin 2005 yılında ilan ettiği “Afrika Ortaklık Politikası” ile yeniden ivme kazandı. Bu politika çerçevesinde Etiyopya, Türkiye için Afrika’daki stratejik ortaklardan biri olarak belirlendi.
Yeniden Canlanan Ziyaretler ve İş Birliği
Son yıllarda karşılıklı üst düzey ziyaretler, ikili ilişkilerin derinleşmesinde önemli rol oynadı. Dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, 2013 yılında Etiyopya’yı ziyaret ederek önemli temaslarda bulundu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise Etiyopya’ya 2015 ve 2021 yıllarında iki kritik ziyaret gerçekleştirdi. Bu ziyaretler, ikili ilişkilerin seyrini belirlemede ve iş birliği alanlarını genişletmede katalizör etkisi yarattı.
Etiyopya hükümeti de Türkiye’yi “stratejik ortak” olarak tanımlayarak, Ankara ile olan ilişkilerine verdiği önemi vurgulamaktadır. Bu tanımlama, iki ülke arasındaki güven ve ortak hedefler temelinde gelişen güçlü bağı gözler önüne sermektedir.
Ekonomik İş Birliğinin Gücü
Ekonomik ilişkiler, Türkiye-Etiyopya ortaklığının en dinamik alanlarından birini oluşturuyor:
- Ticaret Hacmi: İki ülke arasındaki ticaret hacmi 500 milyon dolar seviyesine ulaşmış durumda ve bu rakamın kısa vadede 1 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
- Türk Yatırımları: Türkiye, Etiyopya’daki en büyük 3. yatırımcı ülke konumunda. Türk şirketlerinin Etiyopya’daki toplam yatırımı 2,5 milyar doları aşmış durumda.
- Şirket Sayısı ve İstihdam: Etiyopya’da 200’den fazla Türk şirketi faaliyet gösteriyor ve bu şirketler yaklaşık 20 bin Etiyopyalıya istihdam sağlıyor. Bu durum, Türkiye’nin Etiyopya ekonomisine yaptığı somut katkıyı gözler önüne seriyor.
- Havacılık Bağlantısı: Türk Hava Yolları’nın (THY) Addis Ababa’ya günlük uçuşlar düzenlemesi, iki ülke arasındaki hem ticari hem de turistik ilişkilerin gelişimine önemli katkı sağlıyor.
Kalkınma ve Kültürel Bağlar
Türkiye, Etiyopya’nın kalkınma çabalarına destek olmak amacıyla bir dizi kültürel ve insani yardım faaliyetleri de yürütüyor:
- TİKA Projeleri: Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Etiyopya’da sağlık, eğitim, tarım ve su temini gibi çeşitli alanlarda önemli projelere imza atıyor. Bu projeler, yerel halkın yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor.
- YTB Bursları: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), her yıl yüzlerce Etiyopyalı öğrenciye Türkiye’de eğitim bursu sağlayarak, iki ülke arasında kültürel köprüler kurulmasına olanak tanıyor.
Bölgesel Önemi ve Gelecek Vizyonu
Etiyopya, Afrika Boynuzu’nda stratejik konumu, hızla büyüyen ekonomisi ve siyasi etkisiyle Türkiye için vazgeçilmez bir ortaktır. Türkiye, Etiyopya aracılığıyla Doğu Afrika pazarına ulaşmayı ve bölgedeki siyasi dinamiklerde daha aktif bir rol oynamayı hedefliyor. Addis Ababa’nın Afrika Birliği’ne ev sahipliği yapması da Etiyopya’yı diplomatik açıdan önemli bir merkez haline getiriyor.
İki ülke arasındaki ilişkilerin gelecekte daha da güçlenerek, karşılıklı fayda temelinde bölgesel barışa ve refaha katkı sağlaması bekleniyor. Türkiye ve Etiyopya, asırlık bağlarını modern bir stratejik ortaklığa dönüştürerek, yeni yüzyılda da birlikte yürümeye devam ediyor.