Sağlık Bakanlığı, Türkiye genelindeki okullarda bağımlılıkla mücadele kapsamında önemli bir adım atıyor. Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen “Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı Modülü” üzerinden, 7, 8, 9 ve 10. sınıf öğrencilerine yönelik geniş kapsamlı bir bağımlılık taraması başlatılacağı duyuruldu. Bu tarama ile gençlerin madde, internet, oyun ve teknoloji gibi bağımlılık alanlarındaki eğilimleri erken yaşta tespit edilerek, önleyici ve yönlendirici tedbirler alınması hedefleniyor.
2022-2023 eğitim-öğretim yılının ilk döneminde ulusal çapta uygulamaya geçecek olan program, gençleri bağımlılık risklerine karşı korumayı ve farkındalıklarını artırmayı amaçlıyor. Erken müdahalenin önemine vurgu yapan Sağlık Bakanlığı, tarama sonuçlarına göre risk grubunda olduğu belirlenen öğrencilerin Yeşilay Danışmanlık Merkezleri’ne (YEDAM) yönlendirileceğini bildirdi.
Ulusal Eylem Planı Kapsamında Geniş Kapsamlı Tarama
Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu bağımlılık taramasının “Ulusal Bağımlılık Eylem Planı 2018-2023” çerçevesinde geliştirildiği belirtildi. Planın temel hedeflerinden biri olan bağımlılıkların önlenmesi ve erken müdahale mekanizmalarının güçlendirilmesi, bu tarama programıyla somut bir adım olarak hayata geçiriliyor.
Program, dijital bir platform üzerinden uygulanacak olup, öğrencilerin çeşitli bağımlılık türlerine yönelik eğilimleri objektif bir şekilde değerlendirilecek. Bu sayede, gelecekte potansiyel risk taşıyabilecek bireylerin tespit edilerek, henüz sorunlar derinleşmeden destek sağlanması amaçlanıyor. Uygulamanın, gençlerin sağlıklı gelişimlerini destekleyen ve onları bağımlılıkların olumsuz etkilerinden koruyan kritik bir rol oynaması bekleniyor.
Pilot Uygulama Başarısı ve Yaygınlaşma
Bağımlılık taraması programı, ülke geneline yaygınlaştırılmadan önce 2021-2022 eğitim-öğretim yılında 81 ilde pilot olarak uygulandı. Bu pilot uygulama sürecinde, yaklaşık 2,5 milyon öğrenciye ulaşılarak programın etkinliği ve uygulanabilirliği test edildi. Elde edilen veriler ve tecrübeler ışığında, programın ulusal çapta uygulanabilirliğine karar verildi. Pilot uygulamanın başarısı, tarama yönteminin güvenilirliği ve elde edilecek sonuçların rehberlik açısından değerli olacağı yönündeki beklentileri güçlendirdi.
Uygulamanın yaygınlaşması için önemli hazırlıklar yapıldı. Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle, rehber öğretmenler, okul psikolojik danışmanları ve halk sağlığı hizmetleri birimlerinde görevli personele yönelik kapsamlı eğitimler düzenlendi. Bu eğitimler sayesinde, okullardaki ilgili personel, tarama sürecini etkin bir şekilde yönetme, öğrencilere doğru rehberlik yapma ve risk grubundaki öğrencileri uygun merkezlere yönlendirme konularında donatıldı.
YEDAM: Risk Gruplarına Profesyonel Destek
Sağlık Bakanlığı’nın bağımlılık taramasıyla hedeflediği en önemli çıktılardan biri, bağımlılık eğilimi gösteren öğrencilerin erken dönemde tespit edilerek profesyonel destek almalarını sağlamak. Bu noktada, Türkiye Yeşilay Cemiyeti bünyesinde faaliyet gösteren Yeşilay Danışmanlık Merkezleri (YEDAM) kritik bir rol oynayacak. Tarama sonucunda risk grubunda olduğu belirlenen öğrenciler, YEDAM’lara yönlendirilerek ücretsiz ve gizli bir şekilde psikososyal destek, danışmanlık ve tedavi hizmetlerinden faydalanabilecekler. Bu iş birliği, gençlerin bağımlılıkla mücadelelerinde yalnız olmadıklarını hissetmelerini ve doğru yardım kaynaklarına ulaşmalarını sağlayacak önemli bir köprü görevi görüyor.